Ömer YERLİKAYA
Nadire Yüksekışık
15.09.2021

Nadire Yüksekışık

Ve Ölürse yer beğensin, kalırsa el beğensin…  

Birinin anıları ne işe yarar kim okur? Soru buydu. Fakat 1940’larda bir yazar çıkıp şunları söyleyecekti. Köşedeki bakkal bile anılarını yazsa ülkedeki toplumsal ve ekonomik değişmenin perspektifi ortaya çıkar. Kuşkusuz o yıllarda söylenecek en doğru sözdü ancak günümüzde anılara bu gözle bakmak ülkedeki toplumsal ve ekonomik gidişatı nasıl etkiler? Doğrusu bu durum tartışılır.

2019 yılında ülkemizde yaklaşık seksen bin civarında kitap basıldı ve bunun elli bin civarında ki bir kısmı otobiyografi, anı anlatı türü olarak baskılarda yerini aldı. Ben etkinliklerde, söyleşilerde anı, anlatı gibi türlerden sıklıkla söz ettiğimden bir yazar ve eleştirmen olarak anı yazılımına karşı olduğum algısı oluşmaya başladı. Bu doğru değildir. Ben okuduğum kitabın konusuyla çok ilgilenmem, beni ilgilendiren şey dilin kullanımı, yazım kuralları, anlatı becerisi, sözcük üretimi, ifade zenginliği gibi bir yazımda olması gereken edebi unsurlardır. Takdir edersiniz ki pek çoğumuzun çocukluğu hayal tekrarından başka bir şey değildir. Ama hepsinde farklı bir tat ve dağarcığımıza doldurduğumuz yaşam zindeliği bir ömür boyu sürecek iticilikle saklanmıştır. Anı anlatılarında sözcük ırmakları sayfaları maviliklere taşımalıdır. Çok okumadan güzel şeyler yazılamaz, yazılmıyor. Okuyunca, emek verince işte o zaman her şey değişiyor. Bütün güzellikle çıkıyor karşınıza…

                Sevgili Okurlar Serhad Artvin gazetemizin bu günkü konuğu; 2010 yılında yaşamını yitirmiş 1928 yılında Mersinde doğan Profesör Doktor Nadire Yüksekışık ve yaşamını anlattığı Ölürse yer beğensin kalırsa el beğensin isimli anı kitabıdır. Merhum hocamızın kitabını gerçekten çok keyifle okudum. Hemen her sayfa her bölüm beni çok etkiledi. 1935- 2000 yılları arası Anadolu’nun insan manzarası ve bir bakıma panoramasını da okumuş oldum. Yurdum insanı gerçekten büyük zorluklar yaşamış, direnmiş, inancını, ferasetini, direnme gücünü, insan sevgisini, hayvan ve toprak sevgisini hiç yitirmemiştir. Dayanışma gücü, kent kültürü oluşturma çabaları ve direnişin destanını yazan bir ulviyete cumhuriyet ile birlikte yelken açılmıştır.  

Anılar kitabında yazar çocukluğundan başlar subay babasının peşinde Anadolu’yu dolanır.  

1939 depremini Erzincan’da yaşar ve ablasını kaybeder. Liseyi yatılı okur. Yaşamın içinde oluşan her haksızlığa karşı çıkar. Ceza bile alır ama cezalar onu yıldırmaz. Doğrulardan asla ayrılmaz. Çok zeki bir öğrencidir. Üniversitede kimya okur ve Norveç’te ve İngiltere’de çalışır çok önemli işlere imza atar. Doktorasını hazırlar. Önce doçent arkasından profesör olur. İngiltere’de organik fosforlar bileşikleri ile alakalı, İngilizlerin dokuz kez deneyerek yapamadıkları bir sentezi ilk çalışmasında hazırlamayı başarır.

Türkiye’de rafine zevkli sanatçı ve gelişmiş beyinlerin olduğunu gösterir.

Sentezini eve götürmeye karar verir ancak son anda vazgeçer ve laboratuvarda bir buzdolabına koyar. Gece elektrikler kesildiğinden sentez bozulur. Ancak nasıl hazırladığı konusunda ayrıntılı bir rapor hazırlar. O önemli araştırma bir süre sonra Nadire hoca kocası kaza geçirdiği için Türkiye’de iken birebir sözcükleriyle Philip Mac Donald adıyla yayınlanır.

                Ölürse Yer beğensin kalırsa el beğensin okuduğum önemli anı kitaplarından birisi.  

Anı yazım tekniğiyle bire bir örtüşen, duru anlatımı, dili iyi kullanma becerisi, hayal tekrarından uzak yeni sözcüklerle bezeli daha özgün bir yapıya sahip. Gereksiz sözcüklerden arındırılmış güçlü cümle kurulumları okuru adeta satırların içine gömüyor. Hırslı, cesur, özgüvenli, kararlı, bilinçli bir yaşamın çarpıcı öyküsü bir bakıma okurda da önemli izler bırakıyor.

Kendi yaşam öyküsünü yazmak isteyenlere önerebileceğim bir kitap.

Kitabın derlemesini mimar oğlu Sühan Yüksekışık yapmış. Kitap 2019 yılında ikinci adam yayınlarından çıktı. 159 sayfa. Serhad Artvin gazetesi olarak merhum Nadire Yüksekışık hocamıza Yüce Allahtan rahmet diliyoruz. Ölürse yer beğensin kalırsa el beğensin isimli anı kitabının farklı okura ulaşması dileğiyle selamlar sevgiler gönderiyoruz.

                                                                                                                                                             Sevgiyle kalın.


Bu makale 571 kez okundu.

Yazarın Diğer Yazıları
Serhad Artvin Gazetesi © 2012 Tüm Hakları Saklıdır.
İnönü Caddesi. Karahan İşhanı No:16/A - ARTVİN -- Tel :0(466) 212 11 29 - Faks: 0(466) 212 38 84 - E-Posta: osengun{at}hotmail.com