Tolstoy ve DiriliÅŸ…  

DiriliÅŸ Rus romancılığının bir baÅŸyapıtıdır ve çarlık Rusya’sın da yanlış giden her ÅŸey eleÅŸtirilir. Tolstoy diriliÅŸte; iki genç insanın özellikle erkeÄŸin baskın duygusuna yenik düÅŸerek genç bir kızla birlikte olmasını sonra eline bir miktar para sıkıştırarak giden bir prensi konu eder. On yıl sonra birlikte olduÄŸu kadın cinayet suçundan yargılanır, olay kahramanı prenste onu yargılayan jürinin içindedir. Ve Kadın ağır hapis cezası alarak Sibirya ya sürgüne gönderilir. Kadını o hallere sokan prensten baÅŸkası deÄŸildir. Oysa kadın suçsuz yere yargılanmıştır. Tolstoy o dönem Rusya da ki hukuk sistemin nasıl ayaklar altına alındığını hicveder. Romanda prens, kadının suçsuz olduÄŸunu ispatlamak için bütün servetini ortaya koyar. En iyi avukatları tutar. Vali ile senato ile görüÅŸür, davayı üst mahkemelere taşır ama netice alamaz. Fakat asla vazgeçmeyecektir. Kadına evlenme teklifi eder. Onun hayat kadınına dönüÅŸtüÄŸünü bildiÄŸi halde bu teklifinden vazgeçmez.   

Vicdanını rahatlatmak için kadının affına sığınır ve bütün zamanını bu kadına ayırır. Annesinden ve teyzelerinden binlerce hektar toprak kalmıştır. Durumları daha iyi olan köylülere bu toprakların bir kısmını son derece düÅŸük ücretlerle kiraya verir ve burada köylülerin çalışarak kendilerine gelir elde etmelerini saÄŸlar. DiÄŸer topraklarını ise hemen hiç geliri olmayan köylülere dağıtır. Onlardan hiçbir karşılık almaz ancak bir ÅŸartı vardır. Gelirlerin ortak giderlerde kullanılmasını isteyecektir. Köylüler böyle bir teklif karşısında önce inanamazlar ama sonra gerçek olduÄŸuna inanınca oldukça ÅŸaşırırlar.  

Tolstoy hükümet dairelerinden ceza hukukuna, hapishanedeki kötü ÅŸartlardan, bir hiç uÄŸruna öldürülen mahkûmlardan oradan toprak mülkiyetine kadar her ÅŸeyi korkmadan eleÅŸtirir. Rusya da ki sınıf farklılığının yoksulluÄŸa, sefalete yol açtığını, zengin zümrelerin saraylarda kuÅŸ sütü ile beslendiÄŸini gözler önüne serer ve bütün benliÄŸiyle yoksul halkın yanında yer alır. BaÅŸkaldırısı yoksul insanlar içindir. Bütün bu olanlar asırlık geliÅŸmelerin yok edileceÄŸi bir baÅŸkaldırının habercisidir. Devlette ki bütün kurumlar bu geliÅŸmelerden rahatsız olur ve baÅŸta kilise olmak üzere Tolstoy o ünlü yazar kilise tarafından aforoz edilir ve bir halk düÅŸmanı gibi gösterilir. Oysa Tolstoy gerçek yaÅŸamında bunları ve kendine yapılan davranışları umursamaz. DeÄŸiÅŸmesi gereken düzenden yana tavrını korur. Kimse kimsenin kölesi olmadan, insanca ve hakça bir düzenin temelini oluÅŸturur. Ceza alır, sürgüne gönderilir ama bunlar bir iÅŸe yaramayacaktır.  

Ceza hukukunun yok olduÄŸunu kanıtlarcasına yüzlerce mahkûmun yaÅŸam ÅŸartlarını inceler ve görür ki içeriye atılan pek çok insan suçsuz yere sürülmekte, idam edilmekte veya kürek cezasına mahkûm edilmektedir. Prens, sevdiÄŸi kadının masumiyetini bildiÄŸi halde ispat edemez. BaÅŸvurduÄŸu bütün mercilerden ve üst mahkemelerden olumsuz cevaplar alır. Ancak umudunu asla yitirmez ve dava dosyasını imparatora sunar. Bunu yapmak için de tanıdık çevresini ve nüfusunu kullanır. Sonunda kadının suçsuz olduÄŸunu belirten bir yazı alır ve serbest bırakılmasını saÄŸlar. Acılarını dindirmek için kadınla evlenmesinden baÅŸka hiçbir yol bulamaz. Kadın en başında prensi dikkate almaz, onunla dalga bile geçer ama onun samimiyetini ve çabasını görünce de fikrini deÄŸiÅŸtirir ve bir hayat kadını olarak prensle evlenip onu kendine baÄŸlamayı ve hayatını mahvetmeyi asla göze alamaz. Kendisine her ne kadar büyük bir kötülük yapmış olsa da onu affeder ve hayatını serbest yaÅŸaması için de baÅŸka birine âşık olduÄŸunu onunla evlenirse ancak o zaman mutlu olacağını söyleyerek prensi reddeder.  

Ä°ster ki kendine uygun bir evlilik yapsın ve bir hayat kadınıyla evlenirse toplumdaki algı anlayışı içerisinde bu damgayı ömrünün sonuna kadar taşımasın. DiriliÅŸ diÄŸer mahkûmların sorunlarını en üst düzeyde ele alınarak sonlandırılır. Kurgu Rusya da kaçınılmaz bir devrimin halk üzerinde ki gerçekleri sergileme ve halkı bu deÄŸiÅŸime yönlendirmek için hazırlanmıştır. Ve Tolstoy’u dünyanın en büyük yazarlarından birisi olmasını saÄŸlayan halktan yana tutumudur. Bütün reddediÅŸleri göze alır ama halkını asla terk etmez. Eser çarpıcı kurgusunun yanında edebi olarak da tam bir ÅŸaheserdir. Tolstoy bütün deneyimini, ustalığını burada gösteriyor. Ve DiriliÅŸ Rus edebiyatının temel baÅŸkaldırı kitaplarından birisi olmuÅŸtur.

                                                                                                                                                                             Sevgiyle kalın.

Bu makale 569 kez okundu.