Montaigne ve Denemeler…

            Montaigne, su gibi akan satırlarında; yaÅŸamak ve çalışmak, ruh ve beden, dostluk, ün, mutluluk, hüzün, korku, gülmek ve aÄŸlamak, cinsellik, kendine acımak, yaÅŸama sanatı, bilgi ve inanç gibi son derece önemli ve yaÅŸamın tam içinde olan her ÅŸeye dair düÅŸüncelerini belirtmiÅŸtir. Ä°nsanı derinden etkileyen bir rehber niteliÄŸinde, günlük yaÅŸam konularını öne çıkarmıştır.

            Ünlü düÅŸünür ve deneme türünün kurucusu Fransız yazar Michel de Montaigne, 28 Åžubat 1533’te Bordeaux’da, Montaigne Åžatosu'nda doÄŸdu. Ailenin en büyük oÄŸlu olan Michel de Montaigne, (altı) yaşında Fransa’nın en iyi kolejlerinden biri olan Collège de Guienne’e gönderildi. Latinceyi ana dili gibi konuÅŸacak ÅŸekilde yetiÅŸtirildi ve düÅŸünceleri bu dile göre kökleÅŸti. Kolejdeki 7 yıllık eÄŸitimi zarfında Yunanca da öÄŸrendi. 1546’da Toulouse Üniversitesinde hukuk öÄŸrenimi gördü; aynı zamanda felsefeyle de ilgileniyordu. Hukuk eÄŸitiminin ardından, 1554’te Bordeaux Meclisi’nin sözcüsü oldu ve aynı yıl babası Bordeaux valisi seçildi. 1565’te Françoise de la Chassaigne ile evlendi.

            1580’de Ä°sviçre, Almanya ve Ä°talya’yı gezdi; Baden, Augsburg, Münih, Venedik, Floransa ve Roma’da dolaÅŸtı. Bu geziler sonucunda Seyahatname (Seyahat GünlüÄŸü) adlı eserini kaleme alıp dönemin kralına sundu. 1581’de Ä°talya’dayken Bordeaux belediye baÅŸkanı seçildi. 1585’te Bordeaux’da veba salgını baÅŸ gösterince ailesiyle birlikte ÅŸatosunu terk etti. Fransız yazar, aslında daha önce, 1571 yılında Montaigne Åžatosu'nun kulelerinden birinde bulunan kitaplığına çekilip yazılarına baÅŸlamıştı. 1580 yılında eserin birinci ve ikinci kitapları yayımlandı; sonraki yıllarda ise geniÅŸletilmiÅŸ baskıları ve üçüncü kitap okurla buluÅŸtu.

            Montaigne’e göre mutlak hakikati aramak ve felsefe yapmak imkânsız ve aldatıcıdır. Onun tanıtmak istediÄŸi, “Her insan kendi varlığında insan tabiatının tam ÅŸeklini taşır” sözündeki anlamdır.

            Denemeler gerçekten olaÄŸanüstü bir çalışmadır. Kendini eleÅŸtiren, hatta aÅŸağılayan, sıradan olmaya çalışan, üstünlüklerini görmezden gelen belki de tek yazardır Montaigne. Yazarın yaÅŸadığı on altıncı yüzyılda, yaÅŸama ait hemen her ÅŸeyi bir filozof edasıyla kaleme alıp yansıtması; günlük yaÅŸamdan insanların her türlü ihtiyacına ve iliÅŸkisine varıncaya dek her konuda sıra dışı düÅŸünceler belirtmesi doÄŸrusu hayranlık uyandırıcıdır. Bu denli geniÅŸ bir birikimin tek bir kiÅŸide toplanmış olması insanı derinden etkiler. Montaigne, dünyanın en büyük düÅŸünürlerinden ve yazarlarından biridir.

                                                                                                                                Sevgiyle kalın.                                                                                                                                       

Bu makale 32 kez okundu.